Giới thiệu
Xã Hội Mở Và Những Kẻ Thù Của Nó: Plato là tác phẩm triết học chính trị của Karl Popper, do Nguyễn Quang A dịch, gồm 356 trang đã hoàn thành. Đây là tập I trong bộ sách hai tập cùng tên, thuộc Tủ Sách SOS2 — tủ sách tập hợp các tác phẩm chọn lọc về kinh tế, chính trị và xã hội.
Sách phác hoạ những khó khăn đối mặt với nền văn minh hướng đến tính nhân đạo và tính hợp lí, đến sự bình đẳng và quyền tự do — một nền văn minh, theo Popper, vẫn còn phôi thai và liên tục bị phản bội bởi chính những lãnh tụ trí tuệ của nhân loại.
Thể loại
Tác giả & dịch giả
Dẫn nhập
Tôi không muốn che dấu sự thực rằng tôi chỉ có thể nhìn với mối ác cảm lên tính kiêu căng dương dương tự đắc của tất cả các tập sách được nhồi đầy sự uyên thâm. KANT — trích dẫn mở đầu sách
Cuốn sách nêu ra các vấn đề có thể không hiển nhiên từ bảng mục lục. Nó phác hoạ một số khó khăn đối mặt với nền văn minh của chúng ta — một nền văn minh có thể được mô tả như hướng đến tính nhân đạo và tính hợp lí, đến sự bình đẳng và quyền tự do, vẫn còn phôi thai và tiếp tục phát triển bất chấp việc đã rất thường xuyên bị các lãnh tụ trí tuệ phản bội.
Popper cố gắng chỉ ra rằng nền văn minh này vẫn chưa hồi phục từ cú sốc sinh thành của nó — quá độ từ xã hội bộ lạc hay "xã hội đóng", với sự qui phục trước các lực lượng ma thuật, sang "xã hội mở" giải phóng năng lực phê phán của con người. Ông gợi ý rằng cú sốc của quá độ này là một trong những nhân tố làm cho sự nổi lên của các phong trào phản động — đã và vẫn đang cố đạp đổ nền văn minh để quay lại tập quán bộ lạc — trở nên có thể.
Sách khảo sát việc áp dụng các phương pháp phê phán và duy lí của khoa học vào các vấn đề của xã hội mở, phân tích các nguyên lí của sự tái thiết xã hội dân chủ — đối lập giữa "cải biến xã hội từng phần" (piecemeal social engineering) và "cải biến xã hội Không tưởng" (Utopian social engineering). Popper phê phán các triết lí xã hội chịu trách nhiệm về định kiến phổ biến chống lại khả năng cải cách dân chủ, trong đó hùng mạnh nhất là cái mà ông gọi là chủ nghĩa lịch sử.
Tác giả đặt câu hỏi về tính tất yếu được gán cho chủ nghĩa toàn trị: liệu dân chủ có thể là vĩnh cửu, hay chỉ là một trong nhiều dạng chính phủ đến và đi trong tiến trình lịch sử? Ông cho rằng trước khi chấp nhận các lí lẽ nghe có vẻ hợp lí này, cần xét đến vấn đề phương pháp luận — liệu có nằm trong phạm vi năng lực của khoa học xã hội để đưa ra những lời tiên tri lịch sử bao quát như vậy hay không.
"Phần mềm hệ điều hành xã hội (Social OS Software) là cái quan trọng nhất trong các phần mềm xã hội." Nguyễn Quang A — về xuất xứ tên Tủ Sách SOS2
Tủ Sách SOS2
Tủ Sách SOS2 do Nguyễn Quang A tuyển chọn và dịch, lấy cảm hứng từ khái niệm phần mềm hệ điều hành trong tin học — luật, chính sách, qui chế, phong tục, văn hoá được xem như "phần mềm" vận hành một xã hội. Dưới đây là một số tác phẩm thuộc tủ sách:
2. Kornai — Hệ thống Xã hội chủ nghĩa
3. Kornai, K. Eggleston — Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng
4. Soros — Giả kim thuật tài chính
5. de Soto — Sự bí ẩn của tư bản
6. E. Stiglitz — Chủ nghĩa xã hội đi về đâu?
7. F. A. Hayek — Con đường dẫn tới chế độ nông nô
8. Soros — Xã hội Mở
9. Popper — Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa lịch sử
10. Popper — Xã hội mở và những kẻ thù của nó, I, Plato (tác phẩm này)
11. Popper — Xã hội mở và những kẻ thù của nó, II, Hegel và Marx
12. Thomas S. Kuhn — Cấu trúc của các cuộc Cách mạng Khoa học
13. Thomas L. Friedman — Thế giới phẳng
... và nhiều tác phẩm khác về kinh tế, chính trị, dân chủ.



