Theo tôi, hạnh phúc có nghĩa là ít đau khổ. Nếu khôngchuyển hóa được đau khổ thì không thể nào có hạnh phúc.
Rất nhiều người đã đi tìm hạnh phúc từ bên ngoài, nhưnghạnh phúc thật sự chỉ có thể có được tự bên trong. Theo lốisống bây giờ, người ta cho rằng hạnh phúc là có thật nhiều tiền bạc, nhiều quyền lực và có địa vị cao sang trong xã hội.Nhưng nếu nhìn cho kỹ thì sẽ thấy có rất nhiều người giàu sang hay nổi tiếng mà vẫn đau khổ, mà vẫn tự tử.
Vào thời Bụt, Bụt và Tăng đoàn của Ngài, mỗi vị chẳngcó gì ngoài ba chiếc áo và một bình bát thế mà quý Ngài rấtmực hạnh phúc bởi vì quý Ngài đã đạt được một điều vôcùng quý báu, đó là tự do.
Theo lời Bụt dạy, điều kiện căn bản của hạnh phúc là tựdo. Tự do đây không phải là tự do trong lãnh vực chánh trịmà là tự do khi không còn bị sân hận, kiêu căng, ghen ghét,tuyệt vọng, và si mê ràng buộc. Những tâm hành sân hận,kiêu căng, ghen ghét, tuyệt vọng, và si mê đó Bụt gọi lànhững chất độc. Khi tâm còn bị những chất độc đó chế ngự thì không thể nào có được hạnh phúc.
Muốn thoát ra khỏi sân hận thì cần phải tu tập, dầu chobạn là tín đồ Cơ Đốc giáo, Hồi giáo, Phật giáo, Ấn độ giáohay Do thái giáo. Chúng ta không thể cầu xin Bụt, Jesus,Thượng đế hay Mohammed lấy sân hận ra khỏi tâm thaycho ta được. Có những phương pháp cụ thể giúp diệt trừtham, giận, si, mê. Nếu thực tập những phương pháp đó vàchuyển hóa đau khổ của tự thân thì chúng ta sẽ có thể giúpnhững người khác chuyển hóa đau khổ của chính họ.
