Giới thiệu
Gõ Cửa Thiền (101 Zen Stories) là tuyển tập 101 câu chuyện Thiền do Thiền sư Nhật Bản Muju (Vô Trú) tổng hợp vào cuối thế kỷ 13 trong tác phẩm Shaseki-shu (Góp Nhặt Cát Đá). Bản tiếng Anh được ấn hành lần đầu năm 1939 bởi Rider and Company (Luân Đôn) và David McKay Company (Philadelphia). Bản tiếng Việt do dịch giả Nguyên Minh chuyển ngữ, gồm 294 trang, đã hoàn thành.
Những câu chuyện trong sách ghi lại sự chứng ngộ của các Thiền sư Trung Hoa và Nhật Bản qua hơn 500 năm thực hành và giảng dạy. Mỗi câu chuyện ngắn gọn nhưng hàm chứa góc nhìn về sự buông bỏ, hiện tại và cái nhìn trực tiếp vào bản tâm.
Thể loại
Văn án
Nan-In, một Thiền sư Nhật vào thời Minh Trị (1868–1912), tiếp một vị giáo sư đại học đến tham vấn về Thiền. Nan-In đãi trà. Ngài chế một cốc đầy và vẫn tiếp tục rót. Vị giáo sư nhìn cốc nước tràn cho đến khi không nhịn được, bèn lên tiếng: "Nó đã đầy tràn rồi, không thêm được nữa đâu!"
"Thì cũng như chiếc cốc này," Nan-In thong thả nói, "Ông đã mang đầy tư kiến và thành kiến. Làm sao tôi có thể chỉ cho ông về Thiền nếu ông không cạn cốc của ông?" — Câu chuyện "Một Tách Trà", Gõ Cửa Thiền
Gõ Cửa Thiền không phải là sách lý thuyết về Phật giáo hay hướng dẫn thực hành thiền định từng bước. Đây là tuyển tập các giai thoại — ngắn, có khi chưa đến một trang — ghi lại những khoảnh khắc chứng ngộ, những câu hỏi bất ngờ, và những câu trả lời không theo lối thông thường của các Thiền sư.
Những câu chuyện này có chung một đặc điểm: chúng không giải thích. Chúng chỉ đặt người đọc trước một tình huống và để lại một khoảng yên lặng sau đó — khoảng yên lặng mà mỗi người tự điền vào theo cách riêng.
Shaseki-shu được Muju (Vô Trú) viết vào cuối thế kỷ 13, tổng hợp từ các giai thoại của Thiền tăng trong nhiều thế kỷ. Ấn bản tiếng Anh 101 Zen Stories (1939) chọn ra 101 câu chuyện, kết hợp với các giai thoại lượm lặt từ nhiều sách ấn hành tại Nhật đầu thế kỷ 20. Đây là một trong những cửa ngõ phổ biến nhất để người đọc phương Tây tiếp cận truyền thống Thiền tông.



