Giới thiệu
Nguyễn Trung Trực Anh Hùng Dân Chài là tác phẩm do bốn tác giả Lê Dư Hoài, Kiên Giang, Ngọc Linh và Sơn Nam cùng thực hiện, Ấn quán Đồng Tiến ấn hành tại Sài Gòn ngày 15-7-1959. Tập sách gồm 101 trang, phác dựng cuộc đời và sự nghiệp kháng Pháp của Nguyễn Trung Trực — người xuất thân từ giới thợ chài và dân đồn điền miền Tây, lập nhiều chiến công trong vùng sông rạch chằng chịt và đồng ruộng bùn lầy Nam Bộ.
Nguyễn Trung Trực hoạt động trong những năm từ 23 đến 30 tuổi. Uy danh của ông lan rộng đến mức hầu hết các tỉnh miền Nam đều có đường và bệnh viện mang tên ông; riêng tại Tân An, Long Xuyên, Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc, ông được nhân dân tôn thờ ngang hàng thành hoàng.
Tác giả
Thể loại
Nội dung tác phẩm
Tập sách ghi lại cuộc đời Nguyễn Trung Trực qua hai lý do khiến ông được nhân dân tôn sùng lâu dài, theo lời các tác giả:
- Xuất thân thợ chài và dân đồn điền, ông có khả năng quân sự rõ nét — biết vận dụng địa hình sông rạch chằng chịt, đồng ruộng bùn lầy, núi đồi hiểm trở để lập chiến công.
- Lòng yêu nước và khí khái ở độ tuổi rất trẻ — lôi cuốn được già trẻ bé lớn, kể cả các bà lão, lính mã tà, hương chức làng — khiến người dân ven biển vịnh Xiêm La lần đầu tiên có ý thức góp phần bảo vệ lãnh thổ toàn dân tộc, không chỉ địa phương của mình.
Nhóm tác giả kết hợp hai nguồn: tài liệu người Pháp (chính xác về niên biểu và địa điểm) và truyền khẩu địa phương (sống động nhưng ít tính hệ thống). Những chi tiết chưa xác minh được đều được ghi rõ dấu nghi ngờ. Tập sách được các tác giả tự xác định là bản sơ thảo, mở ra cho độc giả có thể đóng góp thêm sử liệu.
Trích lời nói đầu
Lòng yêu nước ấy, khí khái ấy đã động viên được bao nhiêu già trẻ bé lớn, kể cả các bà lão, các lính mã tà, các hương chức làng, và lần đầu tiên, đồng bào ở ven biển vịnh Xiêm La đã góp phần xương máu với cụ trong công cuộc chống giữ — không riêng gì địa phương nhỏ bé xa vời mới khai thác của mình, mà là lãnh thổ của toàn thể dân tộc — một cách có ý thức.
— Sơn Nam & Ngọc Linh, Lời nói đầu, 1959
Nhóm tác giả cũng nêu thẳng những điểm chưa giải đáp được sau gần một thế kỷ: vị trí cụ thể ngôi mộ của cụ Nguyễn tại Rạch Giá, gia thế, bà mẹ và các con của ông. Họ xem đây là lời mời gọi để bạn đọc yêu lịch sử cùng tham gia bổ sung tư liệu, đưa sự thật ngày càng rõ hơn.



