Giới thiệu
Precariat Giai Cấp Mới Nguy Hiểm (nguyên tác The Precariat – The New Dangerous Class, Bloomsbury Academic, 2011) là cuốn sách của Guy Standing, do Nguyễn Quang A dịch, gồm 213 trang đã hoàn thành. Đây là cuốn thứ ba mươi tư của Tủ Sách SOS2.
Guy Standing là chuyên gia về lao động, từng nhiều năm làm việc tại Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tự nhận là người cánh tả. Precariat là khái niệm được ông phát triển trong cuốn sách này — gợi liên tưởng đến từ precarious (bấp bênh) và proletariat (giai cấp vô sản), nhưng mang nội hàm riêng mà toàn bộ cuốn sách dành để làm rõ.
Thể loại
Nội dung chính
Cuốn sách bàn về sự hình thành, các nguồn gốc, các đặc điểm của giai cấp precariat. Nó phân tích việc giai cấp này có thể bị các lực lượng dân túy và phát xít mới tận dụng ra sao, đồng thời gợi ý cách precariat có thể tự tổ chức để đóng vai trò xứng đáng trong sự Biến đổi Toàn cầu.
Theo Guy Standing, cấu trúc giai cấp của xã hội toàn cầu hóa giống một hình nón: trên đỉnh là elite — những người cực giàu và có quyền thế, chiếm khoảng 1% hay 0,01% dân số. Bên dưới elite là salariat (những người hưởng lương) — giai cấp đang giảm dần của những người có việc làm ổn định với bảo hiểm xã hội và phúc lợi. Bên cạnh salariat là profician (chuyên viên), các nhà tư vấn, người tự làm việc độc lập. Dưới profician là giai cấp vô sản — giai cấp lao động cũ của thế kỷ 20, đang teo dần ở mọi nơi. Dưới giai cấp này là precariat, và dưới cùng là giai cấp "hạ cấp" (underclass).
Precariat được coi là gồm những người thiếu 7 hình thức an toàn liên quan đến lao động:
- An toàn thị trường lao động (Labour market security)
- An toàn công ăn việc làm (Employment security)
- An toàn việc làm (Job security)
- An toàn công việc (Work security)
- An toàn tái tạo kỹ năng (Skill reproduction security)
- An toàn thu nhập (Income security)
- An toàn đại diện (Representation security)
Đáng lưu ý, với tư cách chuyên gia về lao động, Guy Standing phân biệt rõ khái niệm công việc (work) và lao động (labour). Công việc được đặc trưng bằng giá trị sử dụng, còn lao động bằng giá trị trao đổi — tức là một loại công việc được trả công, có thể tính bằng tiền. Công việc là khái niệm rộng hơn, có thể không phải là lao động nhưng vẫn cần thiết và hữu ích cho cuộc sống.
Bộ ba sách này có thể giúp chúng ta hiểu kỹ hơn tình hình thế giới trong những năm qua — thể hiện rõ rệt trong sự suy thoái dân chủ, sự nổi lên nhanh của chủ nghĩa dân túy qua nhiều cuộc bầu cử hay trưng cầu dân ý ở châu Âu và nhiều nước khác.
Ngoài Precariat – Giai cấp mới nguy hiểm, Guy Standing còn là tác giả của A Precariat Charter: From Denizens to Citizens (Một Hiến chương Precariat: Từ Những người Ngụ cư sang Các Công dân, 2014) và The Corruption of Capitalism – Why rentiers thrive and work does not pay (Sự Tham nhũng của Chủ nghĩa Tư bản – Vì sao những kẻ thu tô phát đạt và công việc không sinh lợi), cuốn phân tích giai cấp elite chỉ chiếm khoảng 1% (hay 0,01%) dân số nhưng sở hữu gần 40% của cải, trong khi 80% người từ dưới lên chỉ nắm giữ 7% của cải.
Tác giả & dịch giả
Tủ Sách SOS2
Theo lời Nguyễn Quang A, tên đầy đủ của tủ sách là SOS2, lấy cảm hứng từ khái niệm "hệ điều hành xã hội" (Social OS Software) — nơi luật, chính sách, quy chế, phong tục, văn hóa được coi là "phần mềm" quan trọng nhất vận hành một xã hội, tương tự như hệ điều hành trong các hệ thống máy tính.
- Kornai: Con đường dẫn tới nền kinh tế thị trường / Con đường dẫn tới nền kinh tế tự do
- Kornai: Hệ thống Xã hội chủ nghĩa
- Kornai – K. Eggleston: Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng
- Soros: Giả kim thuật tài chính
- de Soto: Sự bí ẩn của tư bản (Sự bí ẩn của Vốn)
- E. Stiglitz: Chủ nghĩa xã hội đi về đâu?
- A. Hayek: Con đường dẫn tới chế độ nông nô
- Soros: Xã hội Mở
- Popper: Sự Khốn cùng của Chủ nghĩa lịch sử
- Popper: Xã hội mở và những kẻ thù của nó, I, Plato
- Popper: Xã hội mở và những kẻ thù của nó, II, Hegel và Marx
- Thomas S. Kuhn: Cấu trúc của các cuộc Cách mạng Khoa học
- Thomas L. Friedman: Thế giới phẳng
- Một năm Hội nghị Diên Hồng Hungary (Nguyễn Quang A tuyển, dịch, biên soạn)
- Kornai János: Bằng Sức mạnh Tư duy, tự thuật
- Kornai János: Lịch sử và những bài học
- Peter Drucker: Xã hội tri thức, Quản lý, Kinh doanh, Xã hội và Nhà nước
- Murray Rothbard: Luân lý của tự do
- Amartya Sen: Tư tưởng về công bằng
- Kornai János: Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa tư bản, dân chủ và thay đổi hệ thống
- Kornai János: Các ý tưởng về chủ nghĩa tư bản
- Robert Kagan: Thế giới mà Mỹ tạo ra
- Daron Acemoglu, James A. Robinson: Vì sao các Quốc gia Thất bại
- Kỷ yếu hội thảo Đại học Michigan: Bàn tròn Ba Lan – Những bài học
- Thương lượng những thay đổi cơ bản: Hiểu và mở rộng các bài học của các cuộc đàm phán Tròn Ba Lan
- Guy Standing: Những lá Thư từ Nhà tù và các Tiểu luận khác
- Elzbieta Matynia: Dân chủ ngôn hành
- Josep M. Colomer: Lý thuyết trò chơi và chuyển đổi sang nền dân chủ – Mô hình Tây Ban Nha
Precariat Giai Cấp Mới Nguy Hiểm là cuốn thứ ba mươi tư của Tủ Sách SOS2.



