Giới thiệu
Tập San Sử Địa số 13 – Kỷ Niệm Chiến Thắng Xuân Kỷ Dậu (Đống Đa) là ấn phẩm do nhóm Giáo sư Sinh viên Đại Học Sư Phạm Sài Gòn chủ trương, Nhà sách Khai Trí bảo trợ, xuất bản mùa Xuân 1969. Tập sách gồm 424 trang, phát hành nhân dịp kỷ niệm 180 năm chiến thắng Đống Đa (Xuân Kỷ Dậu 1789).
Số 13 là phần bổ túc trực tiếp cho Tập San Sử Địa số 9-10 (1968) — đặc khảo về Quang Trung. Tòa soạn tiếp tục khai thác các nguồn tư liệu từ nhà truyền giáo Tây phương và sử Trung Hoa về Quang Trung và phong trào Tây Sơn, những mảng chưa được khai thác hết trong số trước.
Bối cảnh xuất bản
Số 13 ra đời đúng vào Xuân Kỷ Dậu lần thứ ba tính từ mốc 1789 — năm Quang Trung đại phá quân Thanh tại Đống Đa. Tòa soạn đặt số báo này trong mạch kế thừa và bổ sung liên tục:
Thể loại
Nguồn tư liệu và hướng nghiên cứu
Theo lá thư tòa soạn, nhóm chủ trương xác định hai nhóm nguồn chính còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ về Quang Trung và Tây Sơn:
- Tư liệu nhà truyền giáo Tây phương: Ghi chép trực tiếp của những người có mặt hoặc hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn Tây Sơn, cung cấp góc nhìn từ ngoài cuộc.
- Sử liệu Trung Hoa: Văn bản từ phía quân Thanh và triều đình nhà Thanh — đối thủ trực tiếp trong chiến dịch Đống Đa — ghi lại diễn biến và đánh giá về tài dùng binh của Quang Trung.
Tòa soạn thừa nhận rằng với hoàn cảnh khó khăn của đất nước lẫn của từng thành viên trong nhóm, số 13 vẫn chưa khai thác được hết phần tư liệu như mong muốn, và xem đây là bước tiếp nối trên con đường nghiên cứu dài hạn về phong trào Tây Sơn.
Trích lá thư tòa soạn
Cách đây 180 năm, cũng mùa Xuân Kỷ Dậu, vua Quang Trung đã oai hùng cả phá quân Thanh trước sự sửng sốt của địch quân và của mọi người. Đến nay vừa đúng Xuân Kỷ Dậu lần thứ 3, dư âm chiến thắng mùa xuân ấy vẫn còn vang lừng trong lòng người dân Việt. Quang Trung như biểu hiện của một dân tộc anh hùng. Một dân tộc anh hùng thì dù có chịu muôn vàn thử thách, vẫn còn tồn tại mãi mãi.
— Tập San Sử Địa, Lá thư tòa soạn, Xuân Kỷ Dậu 1969
Cuối lá thư, tòa soạn gửi lời ước mong đất nước sẽ sớm trở lại thanh bình, thống nhất và thịnh vượng — phản ánh hoàn cảnh xuất bản giữa giai đoạn chiến tranh năm 1969, khi các thành viên nhóm chủ trương phải tiếp tục công việc nghiên cứu giữa nhiều trở ngại.



